•   Kasım 23, 2014

Hürrem’i çok sevdim

Mos­kof Ca­ri­ye Hür­rem ile baş­la­dı. Onu Al­kış­lar­la La­mi­a, Ca­ri­ye­’nin Kı­zı Mih­ri­mah, Ca­ri­ye­’nin Ge­li­ni Nur­ba­nu, Al­tın Ca­ri­ye Sa­fi­ye, Par­ga­lı ve Ha­ti­ce, Ka­ra Kra­li­çe Kö­sem ve di­ğer­le­ri iz­le­di. 5 yıl­da 10 ki­tap yaz­dı, Sul­tan­lar Se­ri­si ya­za­rı di­ye ta­nın­dı. Son ki­ta­bı Cem Sul­tan ile, ka­dın sul­tan­lar­dan son­ra ilk kez bir şeh­za­de­nin ya­şa­mı­nı ir­de­le­di… De­met Al­tın­ye­lek­li­oğ­lu, ne­den Os­man­lı, ne­den Sul­tan­lar Se­ri­si ve ne­den Cem Sul­ta­n’­ı yaz­dı­ğı­nı ilk kez an­lat­tı. İş­te o rö­por­taj:
GEÇMİŞİ KABULLENELİM
Ne­den Os­man­lı ve ne­den sul­tan­lar se­ri­si?.. Os­man­lı­cı mı­sı­nız?
As­la ve ka­ti­yet­le Os­man­lı­cı de­ği­lim. Bu­gün­kü fi­liz­le­nen Os­man­lı­cı fi­kir­le­re de şid­det­le kar­şı­yım. Os­man­lı­cı­lık bir ta­ri­he dö­nük­lük­tür. Do­la­yı­sıy­la ta­rih de eş­ya­nın ta­bi­atı ge­re­ği geç­miş­tir. Ama şu var; Os­man­lı­cı­lık de­ğil de biz ya­zar­la­rın ve ay­dın­la­rın mis­yo­nu; Os­man­lı­’nın Tür­ki­ye­’nin geç­mi­şi ol­du­ğu­nu ka­bul et­mek ve onu ka­bul ede­rek ge­le­ce­ğe pro­jek­si­yon tut­mak­tır. Ni­ye Os­manlı­’dan bah­se­di­yo­rum? Çün­kü in­san­lar da böy­le de­ğil mi­? İn­san­lar da geç­mi­şi ile ba­rı­şa­rak, geç­mi­şi ile ken­di ken­di­si­ne oto-te­ra­pi ya­pa­rak bir kim­li­ğe ve ben­li­ğe bü­rü­nür­ler.
demet-altinyeleklioglu-icHür­re­m’­e hak­sız­lık mı edil­miş siz­ce?
Ba­zen ta­rih acı­ma­sız dav­ra­nı­yor in­san­la­ra. Bü­tün ka­ba­ha­ti Hür­re­m’­e yük­le­ye­bi­li­yor­lar. Ya­ni Os­man­lı­’nın çö­kü­şü­ne ka­dar ge­ti­re­bi­li­yor­lar ve “Hür­re­m’­le baş­la­dı­” di­ye­bi­li­yor­lar. Ben bu­nu sor­gu­la­mak is­te­dim. O yüz­den de Hür­re­m’­le baş­la­dım. Çün­kü Hür­rem hem bir ka­dın­dı, ya­ni hem­cin­sim­di, hem de çok acı­ma­sız dav­ra­nıl­mış­tı ona. Çün­kü ta­ri­hi de er­kek­ler ya­zı­yor so­nuç­ta. Bu­gü­ne ka­dar hep öy­le ol­muş. Er­kek ege­men bir ta­rih­te, Hür­re­m’­in böyle te­lef ol­ma­sı­na içim ra­zı gel­me­di.

 

Acımasız bir dönem nefret edemiyorum

 

Ya­zar­ken en sev­me­di­ği­niz sul­tan kim­di?
Açık söy­le­mek ge­re­kir­se Kö­se­m’­di. Kö­sem Sul­ta­n’­ın iyi­lik an­la­mın­da tu­tar tek bir ya­nı bi­le yok­tu di­ye­bi­li­rim. Ama on­dan bi­le nef­ret ede­me­dim. Çün­kü çok acı­ma­sız bir çağ, çok acı­ma­sız bir dü­zen. Bir kı­zı ken­di top­rak­la­rın­dan, ana­sı­nın ku­ca­ğın­dan ko­pa­rı­yor­su­nuz, ka­çı­rıp bil­me­di­ği di­yar­la­ra ge­ti­ri­yor­su­nuz. Son­ra Sa­ra­y’­da ha­re­me sa­tı­yor­su­nuz, ya da he­di­ye edi­yor­su­nuz. Ha­re­mde de pa­di­şa­hın gö­zü­ne gir­me­si için ade­ta ye­ni­den yo­ğu­ru­yor­su­nuz. Bu bir ta­kım tör­pü­len­me­le­ri de, ik­ti­dar hırs­la­rı­nı da be­ra­be­rin­de ge­ti­ri­yor. Son­ra bu sul­tan­lar o dü­ze­ne ayak uy­dur­ma­ya baş­lı­yor­lar. Hırs hır­sı do­ğu­ru­yor…
ACABA NERESİ OKUL?
demet-altinyeleklioglu-ic-2Ha­rem de­miş­ken, bi­raz da si­zin gö­zü­nüz­de Os­man­lı Ha­re­mi­’ni ko­nuş­sak…
Ha­rem için ba­zı­la­rı okul der. Açık söy­le­mek ge­re­kir­se ben ha­re­m­de bir okul ta­ra­fı gö­re­me­dim. Ne­re­si okul? Ya­ni bir er­ke­ğe gü­zel gö­rün­mek için bir okul ge­re­ki­yor­sa, ta­mam pe­ki ha­rem okul. Onun öte­sin­de as­lın­da bi­raz da ar­tık bu mil­le­tin ha­re­mden yüz yıl­lar son­ra ka­dın­la­rın bu­gün gel­di­ği du­ru­mu dü­şün­me­si ge­re­ki­yor.

 

Cem, o dönem korku yaratmış!

 

Cem tah­ta çık­say­dı, Os­man­lı­’nın gi­di­şa­tı de­ği­şe­bi­lir miy­di siz­ce?

Fran­sa Kra­lı­’nın baş da­nış­ma­nı Sa­nu­ta Lo­ren der ki; “Ce­m’­in Os­man­lı tah­tı­na geç­me­me­si Hris­ti­yan ale­mi için Tan­rı­’nın bir lüt­fu­du­r…­” De­mek ki kork­muş­lar. Yi­ğit bir adam Cem. Ba­na gö­re Ce­m’­in tah­ta geç­me­miş ol­ma­sı, Os­man­lı­’da ya­pı­la­cak olan re­formu Ata­tür­k’­e ka­dar er­te­le­miş­tir.

 

Nüfus düşük ama okuma yüksek…

Yurt dı­şın­da Tür­ki­ye­’den çok da­ha faz­la ta­nın­dı­nız. Hür­rem me­se­la Bul­ga­ris­ta­n’­da ay­lar­ca best sel­ler ol­du. Bu du­ru­mu ne­ye bağ­lı­yor­su­nuz?
Tür­ki­ye­’de­ki oku­ma ora­nı­na bağ­lı­yo­rum. Ba­kın Bul­ga­ris­tan 7 mil­yon­luk bir ül­ke. Kor­kunç bir oku­ma yüz­de­si var. Yüz­de 100’e fi­lan ya­kın ya­ni. Bir­bir­le­riy­le de­ğiş­ti­ri­yor­lar ki­tap­la­rı. O nüfusa rağmen her­kes oku­yor.

 

RÖPORTAJ: Nil SOYSAL

FOTOĞRAFLAR: Mert ARISLAN