•   Kasım 30, 2014

Kalp krizi yaşı neden 20’lere kadar düştü?

YA­ŞA­M ­RE­ÇE­TE­LE­Rİ

 

RÖPORTAJ: HANDE ZEYREK

 

Günümüzde 30’lu hatta 20’li yaşlarda kalp krizleri gelebiliyor. Bunun da muhtemelen sebepleri özellikle büyük şehirlerdeki stres, hareketsiz yaşam ve kötü beslenme olarak sıralanabilir…

 

Kalp ve da­mar has­ta­lık­la­rı gün geç­tik­çe ar­tı­yor. Es­ki­den 40’lı yaş­lar­da­ki kalp has­ta­la­rı­na genç de­ni­lir­ken ar­tık 20’li 30’lu yaş­lar­da­ki ki­şi­ler de kalp has­ta­lık­la­rı­na ya­ka­la­nır ol­du… Has­ta­lı­ğın te­da­vi­sin­de dün­ya­da kul­la­nı­lan tüm tek­no­lo­ji­le­rin Tür­ki­ye­’de de uy­gu­lan­dı­ğı­nı söy­le­yen Me­di­cal­park Bah­çe­li­ev­ler Has­ta­ne­si Kar­di­yo­lo­ji Bö­lü­mü Baş­ka­nı Prof. Dr. Mus­ta­fa Ke­mal Erol, kışın kalp has­ta­la­rı­nın dik­kat­li ol­ma­sı ve gö­ğüs­le­ri­ni so­ğuk­tan ko­ru­ma­sı ge­rek­ti­ği­ni söy­le­di. Ka­dın­la­rın kalp ko­nu­sun­da da­ha şans­lı ol­du­ğu­nu an­la­tan Prof. Dr. Erol, kalp sağ­lı­ğıy­la il­gi­li fay­da­lı bil­gi­ler ver­di…

 

doktor-1Soru 1: Kalp ve damar hastalıkları neden artıyor?

 

İnsan şe­hir­leş­tik­çe da­ha az ha­re­ket eder olu­yor. Da­ha kö­tü bes­le­nir olu­yor. Stres fak­tö­rü ar­tı­yor. Bil­gi­sa­yar ba­şın­da ha­re­ket­siz sa­at­ler ge­çi­ri­li­yor. Fast­fo­od za­ten dün­ya­yı sar­mış du­rum­da. Şiş­man­lık dün­ya ge­ne­lin­de ar­tı­yor. Si­ga­ra kul­la­nı­mı ek­le­nin­ce genç has­ta­lar da gör­me­ye baş­la­dık.

 

Soru 2: Soğuk hava kalbi nasıl etkiler?

 

Damarları tıkadı şeklinde demeyelim. Özellikle göğüs kafesine vuran ani soğuk hava damarlarda ani kasılmaya büzüşmeye neden olur.

Mevcut kalp hastalıklarının ortaya çıkmasına neden olabilir. Tetikleyebilir. Kış aylarında o ani soğuğa çıkma damarlarda büzüşmeye yol açtığı için mevcut kalp hastalarının ağrıları artar ya da ani büzüşmeler krizleri tetikleyebilir. Biz kalp hastalarına; “Aman göğsünü iyi sar. Soğuğa birden çıkma. Paltonu sıkı giy” deriz.

 

Soru 3: Genler ne kadar etkili?

 

Genetik kalp hastalıklarının ortaya çıkmasında son derece önemli. Bazen halk arasında ben hiç sigara içmiyorum ama kalp hastası oldum diyorlar. Tabii ki olabilir. Genetiği bozuktur, kolesterolü yüksektir yine olabilir. Genetik yatkınlık ailede kronik kalp hastalığı olması en önemli faktörlerden biridir.

Ailede birinci dereceden kan bağı olan yakınları erkeklerde 55 yaşından önce, kadınlarda 65 yaşından önce bir kalp krizi ya da kalp hastalığı geçirdiyse o kişi risk faktörü sahibidir. Ama ailesinde yoksa da risk gurubunda değil denilemez.

 

Soru 4: Kadınlarda risk oranı nedir?

 

Erkeklerde kadınlara göre risk daha fazla. Bizim düzeltemediğimiz risk faktörleri vardır. Genetik, cinsiyet ve yaş. Bu unsurları düzeltemeyiz. Cinsiyette kadın olmak bir avantajdır. Menopoz öncesinde doğal östrojen yani kadınlık hormonu kalp damarlarında koruyucu etki yapıyor. Bu net olarak gösterildi. Kadınlar doğuştan erkeklere göre şanslılar doğal östrojen koruyor kadınları menopoza kadar.

Menopoz öncesi kadınlarda aynı yaştaki erkeklere göre risk düşüktür. 40 yaşındaki kadının riski 50 yaşındaki erkeğin riski gibidir. Kadınlarda risk erkeklere göre 10 yaş geriden takip eder. Menopozla kadınlık hormonlarının çekilmesiyle birlikte kadınlarda da risk artmaya başlar. Menopoz öncesi kadınlar avantajlıdır. Ama kadınlarda sigara içme oranı fazla. Kadınlar sigara içince avantajlarını kaybediyor.

 

kalp-1Soru 5: Ne zaman doktora gitmek gerekiyor?

 

Kalp damar hastalıklarının en önemli belirtisi göğüs ağrısıdır. Gögüs ağrısında kravat bölgesi dediğimiz bölgede hastanın yürürken ağrısı olur. Alt çeneye, sol kola, sol kolun son iki parmağına, sol omuza vuran bir ağrı olur. Yürüyünce olur. Dinlenince üç beş dakkada geçen bir ağrı olur. Bu klasik kalp ağrısıdır. Yürüyünce merdiven çıkınca artar. Bu kalp damarlarında ciddi bir daralma olduğu anlamına gelir. Dinlenince bir şeyi yoktur ama yürüyünce ağrıları olur. Nefesi tıkanır. Ama kalp krizleri hiç bir şikayet olmadan küt diye de olabilir. İlla göğüs ağrısı olması gerekmiyor. Kalp krizi hiç şikayeti olmayan birinde de görülebilir.

 

Soru 6: Korunmak için ne yapmamız gerekiyor?

 

Risk faktörlerini minimuma indirmek gerek. Cinsimizi, yaşımızı, genetiğimizi değiştiremeyiz ama onun dışında tansiyonumuz yüksekse tedavi edebiliriz. Şişmansak zayıflayabiliriz. Yürüyüş yapabiliriz. Kolestrolümüzü düşürebiliriz. Şeker hastalığınızı tedavi edebiliriz. Stresten uzaklaşabiliz. Tabii zor. Bardağın hep yarısı dolu diyeceğiz. Eğer çok stresliysek stres yönetimi için psikologtan yardım alacağız. Eğer bunları tedavi edersek kalp damar hastalığı çıkma olasılığı azalır.

Beslenmede dikkat edeceğimiz konu, aşırı yağlı yiyecekler yemeyeceğiz. Boyumuza göre kilomuzun fit olması gerek. Vücut kitle indeksinin 25’in altında olması gerek. Bunun üzerinde ise mutlaka kilo verilmelidir.

Özelilkle bel çevresi ve iç yağlanma dediğimiz bel yağlanması belli değerlerin altında olmalı. Bel çevresi şişman olanlarda kalp damar hastalığı daha fazladır. Bel çevresinin erkeklerde 94, kadınlarda 80 cm’in altında olması ideal.

 

Soru7 : Bu hastalıklar önlenebilir mi?

 

Tedavi alanında teknoloji çok ilerledi. Eskiden açılamayan damarlar açılır oldu. Tedavi edici alanda birçok ilerleme yaşandı. Ama hastalığın ortaya çıkmasını sağlayan hastaya ait faktörler. Hasta şişmanlıyor, hareket etmiyor. Bilgisayar başında saatlerini geçiriyor. Evinde home ofislerde çalışıyor. Teknoloji insanı bir yerde tembelliğe de itiyor. Böyle olunca da kalp damar hastalıkları artıyor.

 

Soru 8: Hastalara neler tavsiye edersiniz?

Ben de bir şey olmaz demeyin. Rafta duran kumaş bile yıpranır. Sağlıklı besleneceğiz. Hareket edeceğiz. Doymuş yağın az olduğu Akdeniz diyetleriyle besleneceğiz. Kilo almayın. Bol yürüyüş yapın. Sigara içmeyin. Tek bir sigaranın 45 dakika boyunca kan basıncını yükselttiği görüldü. Sigaranın vücutta etkilemediği sistem yok. Damar duvarında bozukluk yapıyor. Akciğer kanserine neden oluyor. Cinsel işlev bozukluğuna da neden oluyor.