•   Kasım 23, 2014

Kalsiyumun dozunu kaçırmayın

Başlıksız-2Eriş­kin bir in­san vü­cu­dun­da or­ta­la­ma 1200 gram kal­si­yum var­dır. Bu mik­ta­rın yüz­de 99’u ke­mik­ler­de, yüz­de 1 ka­da­rı vü­cut sı­vı­la­rın­da çö­zün­müş ola­rak bu­lu­nur… Kal­si­yum vü­cu­dun do­ku­la­rı­nı oluş­tu­ran hüc­re­le­rin zar­la­rı­nın en önem­li ya­pı taş­la­rın­dan bi­ri­dir. Kalp ka­sı­nın ve di­ğer kas­la­rın ka­sıl­ma­sı için ge­rek­li olan bir mi­ne­ral­dir.
Or­ta­la­ma bir di­yet­te 400-1000 mg kal­si­yum var­dır. Kal­si­yum emi­li­mi in­ce ba­ğır­sak­lar­da ger­çek­le­şir… Dış­kı, ter ve en faz­la böb­rek yo­luy­la vü­cut­tan atı­lır. Vü­cut­ta­ki kal­si­yum den­ge­si, bo­yun­da yer alan ti­ro­id or­ga­nı­nın he­men ya­nın­da­ki pa­ra­ti­ro­id be­zi ve D vi­ta­mi­ni ta­ra­fın­dan sağ­la­nır… Bu has­sas den­ge, nor­mal vü­cut sağ­lı­ğı için ge­rek­li bir du­rum­dur.
KİREÇLENMEYE NEDEN OLUYOR
Boy­nu­muz­da­ki ti­ro­id be­zi­nin üs­tün­de­ki, 4 ta­ne pi­rinç ta­ne­si bü­yük­lü­ğün­de­ki pa­ra­ti­ro­id be­zi, her an kan­da ne ka­dar kal­si­yum var di­ye kon­trol eder. Kal­si­yum dü­şük­se sal­gı­la­dı­ğı hor­mon­la ba­ğır­sak­la­ra, böb­rek­ler ve ke­mik­le­re emir yol­lar. Kal­si­yum faz­la olur­sa do­ku­lar­da bi­ri­kir, ayrıca “ki­reç­len­me­” olu­şur… Prof. Dr. Os­man Erk, kal­si­yum­la il­gi­li bi­lin­me­si ge­re­ken­le­ri an­lat­tı:

 

SORU 1:

Hangi durumlarda azalır?

Se­rum kal­si­yum dü­ze­yi­nin yüz­de 8,5 mg/dl’­nin al­tın­da ol­ma­sı­na hi­po­kal­se­mi (kal­si­yum dü­şük­lü­ğü) de­nir. Kal­si­yum dü­şük­lü­ğü en çok D vi­ta­mi­ni ek­sik­li­ğinde çı­kar. Gu­atr ame­li­yat­la­rı sı­ra­sın­da pa­ra­ti­ro­id bez­le­rin çı­ka­rıl­ma­sı, pa­ra­ti­ro­id bez­le­rin ha­sar gör­me­si; baş bo­yun böl­ge­si­ne uy­gu­la­nan cer­ra­hi di­ğer ope­ras­yon­lar ve bo­yu­na uy­gu­la­nan rad­yo­te­ra­pi son­ra­sı ge­li­şe­bi­lir.

 

SORU 2:

 

sebzeD vitamini eksikliği nasıl ortaya çıkar?

Yetersiz beslenme ve güneş ışınlarından yeterince yararlanmama D vitamini eksikliğine yol açar. Besinlerde D vitamini düzeyi düşük olduğu için normal bir diyet günlük ihtiyacı karşılamaktan uzaktır. Güneş ışınlarına yeterli maruz kalmama, vücudun sıkı sıkıya örtülmesi deride güneş ışınlarınca D vitamini yapılamamasına neden olur. D vitamini yağda eriyen bir vitamin olduğu için yeterli ve dengeli yağ alımı sürdürülmelidir. Şişman kişilerde yağ hücreleri bol miktarda D vitamini tuttuğu için D vitamini eksikliği sıktır. Ayrıca safra kesesi ve karaciğer hastalıklarında da D vitamini eksikliği oluşabilir.

 

SORU 3:

Süt ve süt ürünlerinde yeterince kalsiyum var mı?

Süt ve süt ürün­le­rin­de kal­si­yum bu­lun­ma­sı­na rağ­men kal­si­yum emi­li­mi az­dır. Süt ve süt ürün­le­ri asi­dik yi­ye­cek­ler ol­du­ğu için vü­cut den­ge sağ­la­mak için ke­mik­ler­den bol mik­tar­da kal­si­yum ve mag­nez­yum çe­ker ve id­rar­la atı­lan kal­si­yum faz­la ol­du­ğu için kal­si­yum den­ge­si sağ­la­na­maz. Süt ve süt ürün­le­ri­nin çok tü­ke­til­di­ği ül­ke­ler­de sa­nıl­dı­ğı­nın ak­si­ne kal­si­yum dü­şük­lü­ğü ve ke­mik eri­me­si (os­te­opo­roz) sık­tır. Den­ge­li bir kal­si­yum dü­ze­yi için gü­neş ışın­la­rın­dan fay­da­lanmalı.

 

SORU 4:

Hangi sorunları tetikler?

Ani or­ta­ya çı­kan kal­si­yum dü­şük­lü­ğün­de epi­lep­si­ye ben­zer ka­sıl­ma­lar, te­ta­ni de­ni­len el­ler­de ebe eli gö­rü­nü­mü, vü­cut­ta yay­gın uyu­şuk­luk­lar, as­tı­ma ben­zer so­lu­num güç­lü­ğü, kalp ye­ter­siz­li­ği bul­gu­la­rı or­ta­ya çı­ka­bi­lir. Kro­nik ola­rak or­ta­ya çı­kan kal­si­yum dü­şük­lü­ğün­de ise ka­ta­rakt, diş ve tır­nak bo­zuk­luk­la­rı, ki­şi­lik de­ği­şik­lik­le­ri, dep­res­yon, psi­koz ve de­mans gi­bi bul­gu­lar gö­rü­lür.

 

SORU 5:

tansiyonKalsiyum yüksekliği riskli mi?

Kalsiyum yüksekliği sıklıkla kanser vakalarıyla birlikte ortaya çıkar. Bulantı, kusma, depresyon, şuur bozuklukları, kabızlık, ağızda mekanik bir tat, sık sık idrara çıkma kalsiyum yüksekliği bulguları olabilir. Kalsiyum fazla olursa dokularda birikir, kalp kapaklarında ve damarlarda kalsiyum birikimi yani “kireçlenme” oluşur…

 

SORU 6:

Nasıl tedavi edilmelidir?

Ge­nel sağ­lık için ve den­ge­li kal­si­yum için mut­la­ka gü­neş ışın­la­rın­dan ya­rar­la­nıl­ma­lı­dır. Gün­de 20-30 da­ki­ka­lık bir gü­neş ban­yo­su ye­ter­li ola­cak­tır. Ye­ter­li bir kal­si­yum alı­mı için di­yet­te ye­şil yap­rak­lı seb­ze­ler ve mey­ve­ler mut­la­ka ol­ma­lı­dır. Hay­van­sal ürün­ler­den (et, süt, süt ürün­le­ri) ye­ter­li kal­si­yum alı­na­maz. D vi­ta­mi­ni de alınmalı.

 

SORU 7:

Ne zaman ilaç kullanmalı?

Kalsiyum haplarına sarılmadan önce bu gerekli maddeyi besinlerden almaya çalışın. Ancak beslenmeye gerekli titizlik gösterilmesine rağmen hâlâ kalsiyum ihtiyacı varsa ancak o zaman doktor denetimide ilaç kullanmakta yarar var.